Utdrag frå Bygdebok frå Skodje, av Luis Giske

Gnr. 64 - Grasdal

Gml. matr.nr. 19. Gml. skyld lv. 1 pd. fisk.

Garden ligg til fjells ovanfor (nordanfor) Erstad, og gardsvegen er bratt
og tung. Dalen det er snakk om er eit lite søkk med ein lav åsrygg sørom
tuna, Lasshaugåsen eller berre Åsen er namnet. Garden ligg til bytes
med Ytre Ekroll og Beite i aust, sør og vest, deira eigne utmarks og
fjellteigar ligg nord for innmarka.

I 1603 vart namnet skrive Grasdall, seinare Grezdall, Grazdall og
Grasdahl. Det kjem av Grasdal, den grasrike dalen. Namnet finst fleire
stader i landet.

Før der kom fast busetnad vart eigedomen mest sannsynleg brukt av
andre oppsitarar i bygda til beitemark, utslåttar o.l. Bruka har ei heller
lita samla dyrka vidde, det meste av dette arealet må vere rydda frå
omlag midten av 1700 åra og fram mot vårt hundreår. Tidleg var vel
garden det ein kallar øydegard, som ikkje hadde fast busetnad heile året.
T.d. verlaget og snøfallet er det skilnad på samanlikna med dei lågarelig-
gande delene av bygda. Når der tok til å bu folk fast er på det uvisse.

Grasdaloversikt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Då kvegskatten vart oppkravd i 1657-58 fanst der ikkje buskap på
garden, årsaka kan ha vore misvekst eller andre uhell. Siffuer og Anders
var oppsitarane på den tid.

I 1667 ser tilhøva ut til å ha endra seg mykje - berre på eit knapt tiår.
Der er 2 brukarar som sår 6 t. haustar 20 t. Kan fore 24 kyr, 2 hestar.
Har brenneved til eige bruk. I tiend kan dei legge 2 t. havre, 1 pd ost.
Leidang 4 kalvskinn. Dette skulle gi grunnlag for å skatte av 2 v. fisk.

Dei gode hamnegangane var vel ei årsak til at skylda vart sett så høgt.

Matr.framlegget 1724: Brukarane var Asbiørn og Povel. Dei sådde 6
t. havre haustar 24 t. Forar 2 hestar, 11 kyr, 7 ungdyr, 9 sauer, 6 geiter.
Ingen skog. 1 lita seter 1 fjerding frå garden, 1 lita kvern. Ligg 3/t mil frå
sjøen, er noko tungdriven, men nokså viss til korn.

Minneleg utskifting på innmarka kom i stand i 1840, og 1858 vart det
skrive markegangsbrev mellom Grasdal og Ytre Ekroll for det som
galdt rettane i utmarka. Fjell og utmark frivilleg utskift i 1863. Eit
jordskifte gjekk føre seg i åra 1864-65. Overutskifting på utmarka
avslutta i 1868, medan innmarka vart utskift også i 1869-70.

Grasdal, Beite, Vatne o.a. var innblanda i ei sak som nok omhandla
fjellbeita, dette var i 1735. Eit anna tvistemål oppsto i 1769 mellom
oppsitarar i Tennfjord og Grasdalingane vedkomande grunnleige for
naust.

Føre utskiftinga stod husa til br.nr. 2 lengre mot vest, mogleg ved
tunet til br.nr. 1. Løa på br.nr. 2 vart truleg bygd kring 1860 åra, den
tida jordskiftet gjekk føre seg. Dei to andre løene på garden er og gamle,
sikkert mellom dei eldste løhusa i bygda. Det som nå er innmarka til
br.nr. 2 aust til utmarksgjærdet, låg tidlegare i blanda og småbytte
teigar.

Grasdal sin fjelleigedom ligg mellom Beite i Vest og Ytre Ekroll i
aust, Vatne i Haram mot nord.

Seterstøl hadde bruka saman med Ytre Ekroll på Lasshaugsetra.
Seterstellet slutta dei tidleg med på denne garden, samleis med slåtten på
stølsteigane. Slik eigedomen ligg til var det lett for buskapen å nå i
fjellbeita, sjølv om dei ikkje hadde tilhald på setra.

Ei tid brukte dei sommarfjøsar som stod ovanfor og austom Knut-
garen.

På Kvernhusmyra ved elva hadde brukarane kvernene sine. Frå først av
hadde bruka kvern saman, i matr. 1723 er nemt berre ei kvern.
Kvernhusa bygde dei ikkje oppatt etter at ei vassfonn sopa dei med seg
tidleg i dette hundreået. Isen demde opp Høgebergselva - ei av kjeldene
til Erstadelva - det var årsaka til vassflaumen.

Torvet var i lange tider eit kjærkome tilskot til brenselet på dei fleste
gardane i bygda. Rett til torvspaing hadde Grasdal m.a. i området aust
for Lasshaugsetra på Rabben. Setrevegen til Erstad og Stige gjekk over
br.nr. 2 sin eigedom til utmarksgjerdet ved Størkåleet.

Brukande køyreveg til gards vart først fullførd i 1928. Tuna ligg
oppunder fjellfoten og har truleg ikkje vore flytta så mykje på gjennom
tida.

Den dyrka marka finn ein stort sett i bakkane nedanfor husa og
austom br.nr. 2.

I Nilsgaren hadde dei hestestallen skild frå løa, den var bygd ovanfor
stova og var sikkert ein leivning etter den tida kvart husdyrslag var
plassert i sin eigen vesle fjøs.

Jorda på br.nr. 1 har ikkje vore driven siste åra, dei to andre bruka
forar sauer.

Eigarar

Som så mange andre gardar høyrde Grasdal og inn under Giskegodset,
den er likevel ikkje nemd mellom dei som Gyrvild Fadersdtr. skøyter
over til kongen 1582. Men både 1647 og 1661 var garden i dette godset
si eige. I hundreået som følgde var den på ymse hender. 1724 eigde
major Rømer og rådde for bygselen. 1793 skøytte prost Baade frå seg
br.nr. 3 til Abraham Holtermann, og 1799 finn vi «Udlegsforenings-
kontrakt hvorved Abraham Holtermann overdrager denne eiendom
(br.nr. 3) til Nils Wind». 1809 var fogden Landmark ansvarleg for dette
bruket som verje for Hansten Wind. Ved skiftet etter N. Wind og kona

1810   gjekk garden til dotra Barbara Henrikke Wind.

Ved inngifte kom Daae og Wind familiane i slektskap, og br.nr. 3 vart
i deira eige næraste åra. Kaptein Daae bygslar bort i 1843, det same
1865. Ved gåvebrev av 9/6 1883 forærte kaptein Daae bruket til
sonedotra Henrikke Barbara Wind. Den 3/3 1884 skreiv presten ut
attest på at «Cand. jus. Nils Gjertsen Rogstad er ægteviet med Hen-
rikke Barbara Wind».

Først 1895 vart br.nr. 3 kjøpt av brukaren til full eige. Langt tidlegare
vart br.nr. 1 sjølveigande - truleg på slutten av 1700 talet.

Brukarar

Skriftlege kjelder frå tidleg på 1600 talet nemner berre ein brukar, det er

Olluf Pedersen Grasdalen som i 1611 vart skriven ut til Kalmarkrigen.
Det året svarar han og leiglendingsskatt. Same mannen er nemd 1627-28
i manntalet over gardmenn og strandsitjarar. Garden skatta då av 1 v
1 pd. Han legg ut Contribusjonsskatten 1629. Kor lenge han var på
garden er ikkje godt å seie. Om ein reknar med at Olluf var fødd kring
1580, har han truleg fått avløysing i 1640-50 åra.

I tida som er omtala var Grasdalen det dei kalla ein øydegard, på
desse gardane var der oftast ikkje busetnad heile året. Tilhøva for
brukarane var til tider tunge.

Br.nr. 1 - Nilsgaren

Løpenr. 46 a, gml. skyld 2 pd. 16 mk. fisk, ny skyld 1 dl. 4 ort 22 sk.
skm. 2,78.

Frå 1732 har same ætta site på bruket, som utgjer vestre delen av garden
og ligg til bytes med Beite.

  1. Anders Andersen

Samstundes med Anders var der på garden ein Siffuer (Sivert). 1647
brukte han 4 mel. ([1]A av garden), Anders 2 mel. Skatten var 1 dl. og
A dl. Skylda var sett til til 1 1/2 v. Same mennene brukte i 1661,
jordeboka syner det. Garden hadde «ingen lunder til» skylda som før.
Ved manntalet 1666 er ein Knud 26 år komen til ved sida av Anders.
1680 er Knud borte og Anders fekk Ellend (Elling) til granne, han
brukte 4 pd.

For skuld si armod kom Anders i rettsprotokollen 1681. Vatne
kyrkje hadde leigt ut ei ku - «Kirkeko» - til han. Verje for V.kyrkje,
Einar Gundersen Tennfjord, kravde tingvitne på at kua var krepert og
at Anders var utarma og tigga til føda hjå godtfolk, så der var ingenting
«hoes Hannem at bekomme.» Han erklærte at Anders Græsdal kom frå
hans jord for 5 år sidan, heilt forarma og ikkje hadde nokon buskap
etter seg. Den var bortdød for mange år sidan.

[1]    Asbjørn Rasmussen Helle, Vatne f. ca. 1662-1730, g. 1691 ? med Brite
Christensdtr. Rekdal
f. ca. 1639-1719.

Asbjørn var mykje yngre enn kona - truleg at ho var bufast i Grasdal,

 

og at han gifte seg til garden. Ved tinget på Moldvær 27/3-1691:
«Asbjørn Rasmussen Gresdalen lod opplese sin Bygselseddel på 4 pd. f.
i Gresdal, Grytten sk. rede.» Han hadde då rett på halve garden.

I skiftet etter Brite vart der ikkje mykje å erve. Eiga lydde på 5 dl. 1 sk.,
gjelda var 4 dl. 1 sk.

1704 heldt han 2 drengar, Størker Ellingsen 16 år frå grannebruket og
Jens Knudsen Frostad, Romsdal 12 år.

Asbjørn var 43 år ved mannt. i 1704, hadde ingen son, men broren
Rasmus Rasmussen Helle 23 år tente hjå han.
Denne broren kom til
Erstad g. nr. 67.

Skoskatten 1711 viser at han hadde «Tvende fosterbørn, nemlig 1
dreng og 1 pige som er hands Hustrus salige søsters børn, hvilke han ei
giver noget andet enn Klæder som efter hands regning på 1/2 år beløper
sig for begge til 1 rdl. 3 sk.»

Han gifte seg 2.g. 1719 med Berte Andersdtr. Indre Ekroll gnr. 62.
f. 1687-1728.

Born:

  1. Brite f. 1726. G. 1751 med Kristen Halvorsen Vedde, Borgund.

Berre 2 år før han døydde gifte Asbjørn seg 3.g. i 1728 med Inger
Olsdtr.
Erstad g.nr. 67, f. 1703-1785. Skilnaden i alder var heile 41 år.
Born:

  1. Asbjørn f. 1730. Gift til Erstad gnr. 67.

Inger Olsdtr. g.2.g. 1732 med

  1. Einar Tomassen Tennfjord

Born:     

  1. Ole f. 1732. Neste brukar.
  2. Tomas f. 1735-1744.
  3. Ole f. 1738. G. til Nedre Skodje grn. 24.
  4. Svend f. 1741. Kom til Store Fylling.
  5. Maren f. 1759. G. til Ytre Skodje.
  6. Inger f. 1761. G. med Jetmund Ibesen Indre Skodje, Røane.
  7. Anne f. 1765-1765.
  8. Einar f. 1766-1822. Ugift.
  9. Berte f. 1769. G. med Jesper Nilsen, Skodjereitane.
  10. Anne f. 1772-1823. G. med Hans Olsen Vestre, Vatne.

1769 kom det til sak mellom Ole og oppsitarar i Tennfjord. Det heiter
at «Ole Pedersen Tennfjord har på egne og sine 3 naboers vegne latt
stevne Ole Einarsen Grasdalen for grunnleie av hans nøst som står på
gården Tenfjords grund. Saken utsatt til neste ting etter Ole Grasdalens
ønske.»

Men då saka skulle opp på tinget året etter møtte ikkje Ole -» har
heller ikke kontrastevnet-». Dermed vart saka utsett endå ein gong.

  1. Knud Olsen GresdalGuri Amundsdtr. Vedde

Born:

Kari Elisabet f. 1795. G. med neste brukar.

Knud eigde bruket, når han fekk hand om det har vi ikkje funne,
kanskje var det på slutten av 1700 talet. 1811 skreiv han bygselsetel til
svigersonen Johan Nilsen med «holdent kår» til seg sjølv og kona.

Matrikkelen 1802: Skylda var 2 v. Knud brukte 1 v. 1 pd. Sådde 5 t.
havre, 1/2 t. blandkorn, og avlar etter middels 5 foll. Fora 10 kyr, 24
småkveg, 1 hest. Manglar skog, har berre eine og kratt til brenne. Beite
til dyra på garden som ligg 1 mil frå sjøen. Kornet blir ikkje fullmode
kvart år. Bruket blir drive med 7 arbeidsfolk.

Siur Willumsen brukar 2 pd. 6 mk., etter tilhøva sameleis.

1808 fora Knud 2 hestar, 6 kyr, 1 okse, 3 ungdyr, 12 sauer, 16 geiter.

Ved skifte etter Knud 1817 gjekk 2 pd. av garden til enkja for 165 spd.
Broren Einar fekk 16 mk. verdsett til 33 spd.

  1. Johan Nilsen Løset,Gresdal

Born:

  1. Berte Oline f. 1813-1869. Heile sitt liv var ho sjukleg og fekk pass og
    pleie i heimen til ho døydde.
    1. Nils f. 1815. Neste eigar.
    2. Marie Severine f. 1817. G. 1844 til Stige gnr. 68.
    3. Karoline Gurine f. 1819. Døydde 3 veker gammal.
    4. Knud Elias Syver f. 1822. G. 1846 med Inger Gundersdtr. Skar gnr.
      69. Budde først på Skar, flytte så til Brauteplassen under Ytre Ekroll,
      br.nr. 13.

Johan sat på bygsel frå 1811. Han kjøpte bruket av svigermora i 1817 og
fekk skøyte, betalte 70 spd. 1819 fekk Einar Olsen, bror til svigerfaren,
kårbrev av Johan. Einar brukte saman med Johan i mange år.

1823 ved skiftet etter Johan gjekk bruket over til enkja og borna etter
taksten 306 spd. 3 ort.

Kari g.2.g. 1824 med

  1. Hans Sjursen Erstad

Born:

j) Johanne Ingeborg Katrine f. 1829. G. 1852 med Elias Daniel Ras-
mussen Vatne,

  1. Peter Severin f. 1833-1833.

Her ser vi og eit døme på at ein unggut tok seg ei kone som var mykje
eldre, for å kome seg til gard.
Hans skøytte frå seg til stesonen i 1857.

  1. Nils Johansen GresdalBerte Karine
    Emanuelsdtr.
    Slettebakk, grn. 44 f. 1824-1901.

Born:

  1. Johan Emanuel Nikolai f. 1848. Neste eigar.
  2. Karoline Elisabet f. 1851. G. 1877 med Peter Olaus Olsen Eide,
    Nordmøre. Busette seg i Eidsvik, der Peter var skreddar.
  3. Hans Tomas Gunder f. 1853. Reiste til Amerika 1882, der han
    døydde ugift.
  4. Nikolai Bretanus f. 1856. Reiste til Amerika 1890, vart gift der.
  5. Marie Kristofa f. 1859. Døydde som barn.
  6. Joakim Knud Olaus f. 1861. G. 1910 med Karen Helene Relling,
    Norddal. Vart buande i «Korsa», Ålesund. Mellom borna deira er
    styraren for NRK, Ålesund i mange år, Arne Græsdal.
  7. Sivert Matias Karl f. 1864-1864.
  8. Sivert Andreas Joakim f. 1867. G. 1897 med Oline Josefine Marie
    Tjugen, Lom. 1909 kjøpte dei br.nr. 8 «Vandberg» på Gåseid.

Nils fekk skøyte på 2 pd. 5 % mk for 250 spd. Med i handelen følgde
plikt om tilsyn og opphald for den sjuke søstra hans så lenge ho levde,
dertil kår.

Matrikkelen i 1863 gir inntrykk av at garden har vakse godt. Skylda på
br.nr. 1 er 1 dl. 4 ort 22 sk. Åker og dyrka eng 19 mål. Årleg avling 2 t.
bygg, 12 t. blandkorn, 18 t. havre, 18 t. poteter, 70 lass høy. Forar
1 hest, 6 kyr, 2 kviger, 13 sauer.

Buskap og utsed 1875: 1 hest, 1 unghest, 6 kyr, 3 ungdyr, 23 sauer,

1      svin.

Utsed: 1/2 t. bygg, 6 t. havre, 4 t. poteter, 1/10 mål rotfrukter.

  1. Johan Emanuel Nikolai Nilsen GresdalTomasine Eline Jørgensdtr, Ekroll grn. 62, f. 1846-1922.

Born:

  1. Nikolai Joakim Manuel f. 1883. Neste eigar.
  2. Berte Iverine f. 1885. G. til Ytrebø Stige, gnr. 68.
  3. Jørgen Iver f. 1887. G. 1921 med Anna Josefine Knutsdtr. Vemøy.
    Dei kjøpte først Dyrøya og budde der mange år. Flytte seinare til
    Sykkylven.
    (Sjå under Dyrøy g.nr. 40).
  4. Inga Marie f. 1893-1939. Ikkje gift.

Skøyte til Johan 1882, omlag 13 år sat han med bruket. Det var han som
kjøpte Lasshaujæra av Ytre Ekroll det året han døydde. I det høve
hermer gammalt folk etter han.
«Joregods kjøpe’ ej me’ ej fær.» Det vart
som eit ordtak.
I hans tid var der på bruket røykstove, loftsstove,
stabbur og løe.

  1. Nikolai Joakim Manuel Johansen GræsdalJohanne Inga Petra Arset, Grytestranda f. 1886-1975.

Born:

  1. Tordis f. 1926. Arbeidde ei tid på kafe i Ålesund. Seinare m.a. tilsett
    ved Rikshospitalet, Oslo, der ho er bestyrarassistent på personalkan-
    tina.

der begge arbeidde på skofabrikk. Han døydde i 1982.

Tvillingane fekk tidleg ansvaret for bruket, men det var for lite til å
kunne gi levebrød til nokon av dei.

Heimelsoverdraging til Nikolai i 1923 frå søskena, på br.nr. 1 og på
br.nr. 6 av gnr. 63 - Lasshaujæra, begge eigedomane med hus til prisen
4000,- kr. Det huset som stod på Lasshaujæra må i tilfelle ha vore ei
utløe, då dette var eit utslætte frå gammalt av. Tomasine, mor til
Nikolai, fekk bygt nytt stovehus med ark, ferdig 1912.

Vegen til gards er lang og tung. For å lette mjølketransporten laga
Nikolai ei «trille» av eit sykkelhjul med plass til spann mellom «sje-
kene». Likeeins tok han «kista» av møkkakjerra, sette eit slåmaskinsete
mellom hjula, dermed hadde han ei lett doning å dra for hesten når han
skulle av garden.

Då ingen av borna tok over bruket selde han til

  1. Olav Redal, Nord-Norge g. med

Born med dei budde her.

Ola f. 1954.

Den nye mannen på garden kom nordfrå og var tidlegare tilsett ved
NSB. 35 000,- kr. betalte han i 1957 då han kjøpte bruket. Av denne
summen - kr. 12 500,- for husdyr og lausøyre, kår til seljaren.

Olav budde der ikkje så mange år. Han fekk vanskar og såg etter kvart
at bruket ikkje kunne gi livberging til ein huslyd. Dei flytte difor
attende dit dei kom frå. Etter ei tid selde han til

  1. Alf Larsen Græsdal

Bruket har lege under «fefot» i mange år.

Br.nr. 2 - Knutgaren

Løpenr. 46 b, gml. skyld 1 pd. fisk, ny skyld 4 ort 23 sk. skm. 1,49.

Utmark og fjellbeita ligg inntil bøen anna i vestleg lei, br.nr. 2 utgjer
den austlege delen av garden. 1811 fekk Johan Nilsen br. 1. bygseletel
av Knud Olsen Gresdal, med kårplikter. Fram til 1817 var br.nr. 1 og 2
ei eining. Ved skiftet etter Knud 1817 vart denne gardparten utlagd til
søsterdotter hans, Maren Larsdtr. Ytre Skodje og til søstrene Inger
Olsdtr., Berte Olsdtr. Anne Olsdtr. (Sjå br.nr. 1). Luten som fall på dei
var 8 mk. til kvar, verdien fastsett til 27 rdl. 2 ort 16 sk.

Då Anne Olsdtr. døydde i 1823 gjekk hennar arvelut over til enkjem.
Hans Olsen Vestre og borna Ole Andreas, Hans Martinus, Oline og
Ingeleiv. Bruket kom såleis på mange hender, men ikkje mange åra etter
var bruket igjen samla under ein eigar.

  1. Martinus Olsen Akslen

Born:

  1. Bernt Olaus f. 1826. G. 1854 med Ane Stine Olsdtr. Birkevold,
    Vatne. I folketeljinga for Vatne 1875 står: «Gift husmand med jord».
    Dei hadde ei dotter då.
  2. Petter Elias f. 1828. Døydde ung.
  3. Lars Martinus f. 1829. Neste eigar.
    1. Ingebrigt Gunder f. 1835. G. 1859 med Karen Lovise Hansdtr.
      Selboskar Vestre, Vatne f. 1823. I folketellinga for Vatne 1875 står:
      «Gaardbruger, leiglending.»
      Dei hadde 3 søner.

Frå dei som ervde bruket fekk Martinus skøyte på 22 1/2 mk. i 1827,
taksten var 48 spd.

Det kan vere han som bygde løa som ennå er i bruk.

1863 g.2.g. med Berte Larine Randine Olsdtr. Indre Ekrol f. 1816. Dei
flytte til plassen Bertebakken under Indre Ekroll.

Før ektesk. hadde Berte ei dotter Oline Anna Severinsdtr., faren var
Severin Olsen Indre Skodje. Ho g. med Amund Pettersen Hofset.

Berte g.2.g. med Karl Paulsen Orvikgjærdet, Vatne.

  1. Lars Martinus Martinussen GresdalHanna Nikoline Toredtr. Giskemo

Born:

  1. Tomas Laurits Britanus f. 1858. Neste br.
  2. Johannes Martinus Karolus f. 1861-1863.

1854 tok Lars over etter faren, taksten var 140 spd., i tillegg kår. Ved
utskiftingsskylddeling 1876 vart Styrkåjære delt frå br.nr. 1 Ytre Ekroll
og lagt til Gresdal br.nr. 2 sin eigedom. Dette «gjerdet» må ein sei
høyrde naturleg inn under Grasdalgarden, men var ved tidlegare over-
dragingar overteke av Ytre Ekroll. Peder Torsen skøytte frå seg dette
jordstykket til Lars for 95 spd. Torvet og myrslætta gjorde vel Styrkå-
jære ettertrakta. I samband med eigarskiftet heiter det: «I følge fogdens
fortegnelse av 30 des. 1877 er denne eiendom og løpenr.
46 b samman-
føyet til ett bruk av skyld 1 dl. 9 sk.»

Skylda i 1863 var 4 ort 23 sk. åker og dyrka eng 10 mål. Årleg avling 2 t.
bygg, 18 t. havre, 12 t. poteter, 47 lass høy. Forar 1 hest, 4 kyr, 1 kvige,
13 sauer.

Buskap og utsed 1875: 1 unghest, 1 okse, 4 kyr, 4 ungdyr, 12 sauer,

2      geiter, 1 svin.

Peter Pedersen Ytre Ekroll eig 1 ku.

Knud Pedersen Ytre Ekroll eig 1 sau.

Utsed: 'A t. bygg, 114 t. blandkorn, 2Vi t. havre, 2 t. poteter.

  1. Tomas Laurits Bretanus Larsen GresdalMarte Karoline Knudsdtr. Vestre, Vatne f. 1848-1889.

Born:

  1. Gyda Oleanna f. 1879. Eit nyvore namn her den tida. Døydde ung.
    1. Lars Marius Bastian f. 1881. G. med Karoline Martinusdtr. Rekdal.
      Busette seg i Vestrefjord.
    2. Elise Petrine f. 1882. Reiste til Amerika, døydde der ugift.
    3. Karl Johan f. 1885-1915. Ugift.
      1. Marte Henrikke Johanne f. 1889. Ugift. Reiste til Amerika, døydde
        der.

Av faren fekk Tomas skøyte 1881 med kår til foreldra. 1891 gifte han
seg oppatt med Helene Knudsdtr. Berild, Måndalen f. 1853-1909.
Born:

  1. Knud f. 1892. Reiste til Amerika.
    1. Ragna f. 1895. Reiste og til Amerika der vart ho g. med ein
      landsmann med etternamnet Blegen.
    2. Petter Sigvald f. 1898. G. med Marie Petersdtr. Fylling, Fiksdal. Dei
      kjøpte Jogaren på Frostad, Tomrefj. Einaste son deira, Trygve,
      omkom på Ishavet ulukkesvinteren 1952.
    3. Torny f. 1900. Ho følgde systra Ragna til Amerika i 1910, døydde
      der berre 13 år gammal.

j) Georg f. 1903-1971. Reiste til Amerika, der døydde han ugift,
k) Håkon f. 1906. G. med Lovise Hatlen, bur i Hatlane, Ålesund.

1) Eilert f. 1908. Petter Opdal i Ålesund tok han til seg og adopterte
han. Eilert g. med sjukepleiar Bergljot Vik frå Bergenskanten.
Biletkunstnaren Ørnulf Opdal er deira adoptivson.

Alt i 1886 selde Tomas garden. Då han gifte seg 2.g. flytte han med heile
huslyden til Ålesund. Ein hard lagnad vart dei til del. Første kona hans
døydde på barseng. Sjølv var han fiskeskipper, og i 1909 omkom Tomas
då «Stadt», fiskebåten hans, gjekk ned. Same året døydde og andre kona
hans. Attende i heimen sat då 7 foreldrelause born i alderen 1 til 17 år.
Av den store barneflokken drog heile 6 over til Amerika.

  1. Knud Martinus Britanus Pedersen Hatlehol «Runne-Knut»
    f. 1861-1932, g. 1886 med
    Lisa Tomasine Karoline Jørgensdtr. Græsdal
    br.nr. 3 f. 1865-1955.

Born:

  1. Karl Johan f. 1886. Neste eigar.
    1. Peder Laurits f. 1888. Reiste til Amerika 1905. Kom heim 1966 og
      døydde på Skodje Aldersheim, ugift.
    2. Petra f. 1890. G. med Peder Flem, Ålesund.
      1. Anne Marie f. 1893. G. 1913 med Sivert Rørhus, Sunnylven. Han
        var anleggsarb. busette seg i Tennfjord.
      2. Knut Laurits f. 1896. G. 1923 med Karen Hansdtr. Stette g.nr. 52.
        Knut byrja tidleg som sjåfør.
        Han tok til med bilrute mellom
        Engesetdal og Ålesund. Hadde også ei tid turbuss og fiskebilrute til
        Oslo.
      3. Berte f. 1898. G. med Lars B. Ekroll, Bastiangaren Ytre Ekroll.
        1. Håkon f. 1907. G. 1934 med Ingeborg Pedersdtr. Ekroll g. nr. 63.
          Dei tok over ein del av Erstajæra.

Skøyte til Knud 1886 frå Tomas Larsen Gresdal, han løyste ut for
1650,- kr og la kår til Hanna Toresdtr. Den tida stod der stabbur på
bruket, eit setersel med fjøs høyrde og til.
Stabburet er forlengst borte.

  1. Karl Johan Knudsen GræsdalElen Kris-
    tofa Petersdtr. Fylling

Born:

  1. Elise f. 1919. G. 1945 med Arnt Ulvestad, Vatne, bur på Vatne.
    1. Knut f. 1924. G. med Ingrid Olsdtr. Indrestrand, Vatne. Har sett seg
      opp hus på Vatne. Han er bygningsmann.
    2. Kjell f. 1931. G. 1951 med Borghild Valderhaug, Valderøy f. 1931.
      Han er glassmeister og har verkstad og forretning i Spjelkavik.

Karl fekk skøyte 1924, kår til foreldra, han ga 2400,- kr. Nytt stovehus
bygde han, med romsleg kjellar under, litt ned - og vestfor gamlestova.
Han var murar og kunne seg med smedarbeid. Nokre år kring 1930
pakta han Minst -Olagaren på Store Engeset.

Etter at Karl og kona vart for gamle til å drive gard låg drifta nede i
mange år. Dei flytte til aldersheimen på Skodje. Bruket vart til salgs og
1981 kom ny eigar til.

  1. Inger Kristin Klokk LjonesHarald Vågene,
    Bremanger f. 1947.

Born:

  1. Halvor f. 1974.
  2. Sigbjørn f. 1975.

Borna til eigaren før skøytte over til Inger Kristin i 1981. Dei har teke til
med nydyrking og legg vinn på saueavl. Løa på bruket må vere ei av dei
aller eldste her i bygdene. Fjøsen vart ei tid nytta til hønsehus. I 1982
fekk dei bygt seg nytt stovehus, det står omlag på tufta til den eldste
stova ein veit om på bruket. Inger K. har høgare landbruksutdanning,
han er landskapsarkitekt.

Br.nr. 3 - Jørngaren

Løpenr. 47, gml. skyld 2 pd. fisk, ny skyld 1 dl. 2 ort 15 sk. skm. 1,95.
Frå den eldste tid er brukarlistene truleg slik vi har sett opp nedanfor.

  1. Sijfuer
  2. Knud Sivertsen er komen til i 1666, var då 26 år gammal.
  3. EllendOppnemd formyndar for
    henne er farbroren Lars. Iver og Lars var sikkert søner av Ellend, dei
    ber begge namnet Gresdal, difor er det truleg at dei budde på garden og
    brukte den saman slik visa var den tida.
  4. Lars Ellingsen Gresdal1711 la han og kona og ett barn 18 sk. ekstraskatt. På sine gamle
    dagar gifte han seg.

Ein Elling Arnesen budde og i Grasdal 1704, borna hans var:

  1. Sjur f. ca. 1666. 1704 tente han på Mørkeset.
  2. Paul f. ca. 1680. 1704 var han 24 år gammal. Var br. ei tid.
  3. Størker f. ca. 1684. 1704 tente han på Vikenes.

Sjølv om Lars var einsam i mange år så hadde han hjelp på garden
likevel, ser vi.

Kvar desse folka vart av har vi ikkje funne, berre eine sonen til Elling
kom att til Grasdal og vart verande der.

  1. Paul Ellingsen TennøyGjertrud Larsdtr.
    Hannibalsø,

Born:

  1. Lars f. 1716-1716.
  2. Elling f. 1717.
  3. Lars f. 1720. G. til Stige grn. 68.
    1. Peder f. 1722. G. 1745 med Marta Nilsdtr. Høgset. Budde i Drønne-
      sund.

Paul må ha budd på Tennøya i Vatne før han kom attende til Grasdalen.
Han og kona flytte frå Grasdal då dei vart gamle, truleg til sonen i

Drønnesund. Nye folk kom til. 1717 vart ei Magnhild Pedersdtr.?

Gresdal gift med Lars Halvorsen Vatnehaug. Om det var slektskap
mellom nokon av desse og dei som tok bruket etterpå er uvisst.

  1. Botolf Larsen GresdalMagnhild
    Pedersdtr.

Born:

  1. Magnhild f. 1757-1757.
    1. Magnhild f. 1759. Ikkje konfirmert i Skodje eller Vatne, har sann-
      synleg flytta herfrå.
    2. Bolla f. 1762. G. 1812 med Knud Olsen Kjemphol, Aurdal Sykk-
      ylven.

Botolf døydde ung, 1762 skifte dei etter han. Netto eige var 52 rdl. 3 ort
6 sk., så han var ingen fattig mann.

1764 gifte Magnhild seg 2.g. med Lars Pedersen Håhjem grn. 14
f. 1733-1767.

Born:

  1. Marte f. 1765. G. 1794 med Anders Stefansen Sollid, Ørskog. Same
    året hadde dei dotra Anne til dåpen i Skodje kyrkje.

Kvar Magnhild vart av veit vi ikkje, etter at også 2. mannen døydde
omlag 3 år frå ho gifte seg oppatt.
Ikkje utenkjeleg at ho flytte til dotra
på Ørskog.

  1. Siur (Sivert) Willumsen Nedrevoll

Born:

  1. Stine f. 1785. G. med neste br.
  2. Anne f. 1787. Flytte til Aukra 1834.
    1. Berte f. 1789. G. 1819 med Peder Andersen Midtbust, Stordal f. ca.
      1780. Dei bygsla Simonsplass - Simogaren - på Nordstranda, Val-
      derøy.
      1845 g.2.g. med enkjem. Ole Sjursen Fiskergård, Valderhaug.
    2. Olave f. 1793. Var ugift, men hadde 3 born utanfor ekteskap. 1)
      Sivert Karolus f. 1818, far Peder Eriksen Vatnehaug. 2) Sivert Olaus
      f. 1823, far Kristen Knudsen Vatne. 3) Martinus f. 1827, far gift
      mann Anders Rasmussen Vatne. Tre gonger vart ho bøtelagd og to
      gonger måtte ho «udstå Kirkens disiplin» (gapestokk).
    3. Berte Severine f. 1799. Vart kalla Severine. Ho fekk ein sår lagnad.
      1819 tente ho i Ertesvåg. Der vart ho skulda for å ha tileigna seg
      nokre poteter uløyves. Husbonden melde henne. Men då saka skulle
      til tings, tok jenta det så tungt at ho gjorde ende på livet sitt. Dei fann
      henne død i «Ertesvåg sørstrand». Som skikken var den gongen
      gravlagde dei henne i uinnvigd jord og utan jordpåkasting. Dette er
      eit døme på dei strenge moralnormene som rådde og det høge verdet
      dei sette på det som var matnyttig. Poteta var vel endå ein nokså ny
      vekst på desse kantar.

1808 fora dei på bruket 1 hest, 2 kyr, 3 ungdyr, 5 sauer, 3 geiter.

Når ein veit at for å fø denne buskapen slo dei på setra og hausta gras frå
andre utslætte, skjønar ein at bømarka ikkje utgjorde så stor ei vidde.

  1. Peder Paulsen Krogsæter Vatne, g. 1810 med Stine Siursdtr. Gresdal

Born:

  1. Inger Marie f. 1810. G. med neste br.
  2. Siver Ingebrigt f. 1812-1813.
    1. Peter Sivert Karolus f. 1812. G. 1842 med enkja Gjøri (Guri ?)
      Halvardsdtr. Ramsvik, Vatne.
    2. Anne Ingeborg Severine f. 1817. Konfirmert i Skodje 1834.
    3. Peder Martinus f. 1819. Konf. i Skodje 1836.
    4. Johanne f. 1822-1822.
      1. Ingeborg Johanne f. 1823. G. 1849 med Kristen Johannes Tomassen
        Langset.
      2. Ole Severin f. 1827-1849. Tente hjå broren på Ramsvik, Vatne, der
        vart han sjuk og døydde, gravlagd ved Vatne kyrkje.
      3. Lars Martinus f. 1833. G. 1864 med Oline Nilsdtr. Drønnesund.
        Budde på Drøna. I folketellinga frå 1875 er ført «Lars Torsøn,
        husfader gift husmand med jord.»

Frå fogden Landmark, verje for Hansten Wind, fekk Peder skriven
bygselsetel 1809, med «holdent kår» til Sjur Willumsen og kona. Det er
heller uvisst kvar det vart av Peder og Stine etter at dei vart kårfolk.

  1. Lars Eriksen Øye, Sunnylven f. ca. 1800-1863, g. 1842 med Inger
    Marie Pedersdtr. Gresdal

Born:

  1. Brite f. 1844-1844. Det ser ut som både mora og barnet døydde
    under fødselen.

Året etter at kona døydde gifte Lars seg 2.g. med Marte Larsdtr. Helset,
Stranda f. 1812-1908. Dermed sat ei ny slekt på bruket.

Born:

  1. Karoline Elise Marta f. 1845. G. med neste br.
    1. Edvard Laurits Tomas f. 1852. G. med Beret Anna Larsdtr. Sandøy,
      busette på Sandøy.
    2. Tomas Laurits Britanus f. 1855. Døydde ung.
    3. Ingeborg Marie Kristine f. 1856. G. til Braute, Ytre Ekroll.

Lars sat på bygsel frå 1843 og la kår til Peder Paulsen og kona. Eigar var
då kaptein Ludvig Daae. Truleg kom Lars frå Innigard, Øye i Sunnyl-
ven.
Far hans gjorde teneste 10 år som livvakt i Kjøpenhamn.


  1. Jørgen Martinus Larsen Hølsbø gnr. 15 f. 1831-1916, g. 1865 med
    Karoline Elise Marta Larsdtr. Gresdal

Born:

  1. Lisa Tomasine Karoline f. 1865. G. til br.nr. 2.
  2. Johanne Marie f. 1868. G. til Skar gnr. 69.
  3. Lars Matias f. 1875. Neste br.
  4. Ludvik Sivert Nikolai f. 1878. Brukar på Nedrebø, Stige.
  5. Johan Laurits f. 1881-1908. Gjekk ved Kysartilleriets underoffiser-
    skole i Drøbakk. Seinare vart han mykje sjukleg og måtte vel gi opp å
    bli yrkesmilitær. Han var ein av dei som gjorde opptaket til skipinga
    av Engesetdal skyttarlag.

Jørgen var bror til Johan i Ytre Beite. Det var i 1865      athan tokover

bruket, kapt. Daae ga han bygsel med kår til svigermora, svigerfarenvar

død før. Jørgen vart den første sjølveigaren, det var ikkje før 1895. Då
fekk han skøyte av borgarmeister Rogstad og fru Henrikke ved Johan
Daae, utløysingssummen var 2000,- kr. Han bygde om og vølte stova,
1905 heiter det: «Den gamle stuebygning er nedrevet og ombygget og i
enhver henseende betydeligt utvidet og forbedret.»
Han sat med bruket
til etter hundreårsskiftet.

I           1863: Åker og dyrka eng 17 mål. Årleg avling 26 t. havre, 12 t.
poteter, 53 lass høy. Forar 1 hest, 4 kyr, 2 kviger, 17 sauer.

Buskap og utsed 1875: 1 unghest, 7 kyr, 1 ungdyr, 9 sauer, 1 svin.
Utsed:
'At t. rug, 4 t. havre, 2 t. poteter, 1/10 mål rotfr.

  1. Lars Matias Jørgensen GræsdalIngeborg
    Anna Eliasdtr.
    Ekroll Ytre grn. 63 f. 1883-1964.

Born:

  1. Jørgen f. 1908. Ugift. Saman med mora og særleg broren, Elias, stod
    han for drifta etter at faren døydde. Noko nytt dyrkingsland la dei til
    bruket. Jørgen har alltid vore ein svær arbeidskar og vart mykje
    nytta til leigearbeid rundt om. Ei tid hadde han revegard. På
    slåtteteigen var det ingen som klarde følgje han med langorven. Då
    han og broren vart att åleine kjøpte dei huset til morsøster si nede i
    bygda, og flytte dit.
  2. Johanne f. 1910-1927.
  3. Karen f. 1911. G. med Johan Ekornåsvåg, Blindheim. Han var
    tidlegare møbelprodusent og eig fabrikk saman med bror sin.
    Busette i Ekornåsvåg.
  4. Elias f. 1915. Bur på Indre Ekroll.
    1. Martin f. 1917. Bur på Kvitsøy ved Haugesund. Flytte tidleg frå
      heimbygda. Ein gong i unge år gjekk han gjennom isen på Engeset-
      dalsvatnet, det var ein kveld, men klarde å berge seg til lands ved eiga
      hjelp.
    2. Alf f. 1919. Eig nå.

Lars var av dei som reiste over til Amerika, etter ei tid kom han heimatt
og tok over farsgarden.
Han bygde nytt stovehus.

  1. Alf Larsen Græsdal

Born:

  1. Inger Lise f. 1952. G. 1982 med amanuensis Robin Fulton Mac
    Pherson. Ho er adjunkt, bur i Stavanger.
  2. Dagmar Kristin f. 1954. G. 1977 med Ståle Åmelfot. Begge er
    lærarar, bur i Volda.
  3. Frode Lasse f. 1955. Sivilagronom, busett på Lena.
  4. Arve Gisle f. 1956.
  5. Gro Anne f. 1960.
  6. Britt Trine f. 1962.
  7. Asgeir Bjarte f. 1963.
    j) Jo Sturla f. 1967.

k) Espen Are f. 1969.

Alf har utdanning som lærar i den høgare skulen. Har drive sin eigen
handelsskule på Sunndalsøra, Tingvoll og Skodje. Skuledrifta forlet han
og er nå statsautorisert revisor. Dei åra han var busett utanbygds fekk
han frådelt ein parsell av farsgarden på Kvennhusmyra. Bygde først
hytte der, seinare bustadhus på same tomta. Han har skøyte på bruket
nå. Huset i gamletunet fekk han vølt og bygt om i 1982, og huslyden
flytte dit.
Løa på bruket var svært gammal og dei har nå bygt ny med
tanke på sauedrift.

Frådelingar

Br.nr. 4 - Jobu - sk. 0,02

Utskild frå br.nr. 3 i 1961. Eigar, Alf L. Græsdal, det er parsellen han
bygde hus på då han flytte attende til heimegarden.

Br.nr. 5 - Syningom - sk. 0,02

Utskild frå br.nr. 2 i 1966. Eigarar er søskena Hjørdis, Judit og Mindor
Enoksen, Brattvåg.
Dei har bygt hytte på tomta.

Br.nr. 6 - Garasjetomta - sk. 0,01

Utskild frå br.nr. 2 i 1966. Eigarane dei same som for br.nr. 5.